Kluki - muzeum wsi słowińskiej
Trasa: Smołdzino - Smołdziński Las - Łokciowe - Kluki - Smołdzino - Lębork
Data: 04.06.2007r.
Czas: 4h
Uczestnicy: Krystian, Rafał, Lowell
Dojazd
Ze Smołdzina kierujemy się na prawo, na Smołdziński Las (patrz mapa) , a na jedynym skrzyżowaniu, po drodze, jedziemy na Kluki. Dojazd ze Smołdzina jest bardzo prosty i raczej nie można się zgubić, gdyż główna droga zarazem jedna z dwóch ;), prowadzi do skansenu. Tutaj znajdziemy bez problemu duży parking w bliskim otoczeniu amerykanizmu, czyli budki z hot dogami. Wracając kierujemy się na Smołdzino, później na Witkowo. Dojeźdzamy do drogi 213, skręcamy w lewo i w Wicku odbijamy na Lębork.
Legenda opisująca powstanie wsi Kluki
Trafiliśmy niestety na dzień, w którym muzeum było nieczynne, co nie znaczy, że go dokładnie nie zwiedziliśmy. Skansen, choć nieczynny w poniedziałki jest dostępny dla turystów, jednak nie ma w tym dniu przewodnika mogącego nas oprowadzić i przekazać "kawał" dobrej historii. Zatem relację zacznę od legendy, jaka towarzyszy miejscowości Kluki.
"Pewien chłop o nazwisku Grzenałta wędrował po świecie szukając pięknego, ustronnego miejsca na chatę, w której mógłby zamieszkać. Długo wędrował aż doszedł do brzegów jeziora Łebsko. Wody, wydmy, lasy, łąki tak go zauroczyły, że tu postanowił założyc gniazdo rodzinne. Na łące blisko rzeczki zbudował checz i osiadł w niej wraz z żoną. To miejsce wszyscy nazywali Grzenałtą. Wody rzeki jednak często wzbierały i podmywały chatkę. Pewnego razu wylały tak mocno że zalały cały dom i Grzenałta został bez dachu nad głową. Nie chaił jednak opuszczac tego pieknego miejsca i nieopodal na wzgórzu wybudował kolejną Checz. Ten dom i całe gospodarstwo nazwano górnym. Dobytek Grzenałty rósł. Wrac z żoną ciężko pracowali a ich córka pomagała im jak mogła, ale rąk do pracy i tak było za mało. Wzięli więc do pomocy chłopaka o imieniu Kleka. Został z nimi kilka lat i pracował w gospodarstwie. Potem ożenił się z córką Grzenałty.
Miał z nią aż siedmiu synów, których wychował na dobrych i pracowitych ludzi. Najstarszy syn dostał chate po ojcu, położoną na górze. Drugi zbudował dom na piaszczystej polanie, dlatego też gospodarstwo nazywano piaskowym. Trzeci syn Kleki mieszkał obok dębu w drewnianym domku. Czwarty syn osiedlił sie na mokradłach. Chaty piątego z synów strzegła sięgająca nieba chojna. Gospodarstwo szóstego syna znajdowało się na pustej łące. Najmłodszy syn Kleki zamieszkał w miejscu, w którym wiele lat później była karczma. Tak więc wszyscy chłopi którzy mieszkali niegdyś wśród drzew, łąk i piasków nad południowym brzegiem jeziora Łebsko nosili nazwisko Kleka. Dlatego osadę nazywano Klekami a później Klukami".
Ciężkie życie chłopa...
Skansen w Klukach rozmieszczony jest po obu stronach głównej ulicy. Ta niewielka wieś liczy niespełna 100 mieszkańców. W otoczeniu lasów i pól znajduje sie kilka chałup pokrytych strzechą. W tym miejscu czas zatrzymał się i możemy odczuć smak i gorycz ciężkiego życia chłopa we wsi Kluki. Jak pisze Ania w MUWicie: "...W tej chwili we wsi mieszkają tylko dwie kobiety, które mogą poszczycić się słowińskim pochodzeniem...". Rzeczywiście, rodowitych mieszkańców w Klukowie już nie ma. Do takiego stanu rzeczy doprowadziła germanizacja tych terenów początkiem XX wieku. Szanowne dwie starsze Panie, są w tym momencie żywym eksponatem tego miejsca. Nam nie udało się ich zobaczyć, jednak szczerze pisząc nawet o tym nie wiedzieliśmy.
My spokojnym krokiem przemieszczamy się między pięknymi chałupami, zaglądając gdzie tylko możemy i pasjonując się historią tego miejsca. Najstarszą chałupą jest dom Charlotty Kluck, pochodzący z XVIII wieku. Natomiast zagroda Alberta Klucka została zbudowana w latach międzywojennych XX wieku. Albert Kluck wyróżniał się w społeczności wiejskiej Kluk wszechstronnością zainteresowani i znajomością różnych technik. Wprwadzał do wsi większośc nowinek technologicznych. Zagroda prezentuje typową dla Kluk gospodarkę rolniczo-rybacką.
Chałupy słowińskie opalane były torfem, kopanym na okolicznych łąkach. Pozyskiwanie torfu było wspólną, wioskową pracą, podczas której gospodarstwa zaopatrywano w wystarczającą na okres zimowy ilość opału. Prace przy kopaniu torfu i pożniejsze biesidowanie nazywano czarnym weselem. Na dzień obecny wykopywanie torfu jest zabronione w Słowiński Parku Narodowym, nie mniej na terrenie skansenu można zobaczyć ja wygląda ten surowiec.
W architekturze wsi słowiańskiej dominują budynki o konstrukcji szkieletowej. W kwatery tej konstrukcji wstawiane sa dyle, oplatane słomianymi warkoczami i obrzucane gliną z sieczka. Dachy budynków były kryte trzciną z pobliskich jezior. Trzcina do łat przyszywana jest drutem przy pomocy igły i podbijana jest specjalnie skonstruowaną deską.
Otaczające Kluki podmokłe łąki i pola uprawne wymagały prac melioracyjnych. Koniom zakładano buty na nogi, by uchronić je przed ugrzęźnieciem w mokradłach.
Jeśli chodzi o kulinarny aspekt wycieczki, polecam bardzo dobre wypieki gospodyń z Kluków. Pyszne jabłeczniki, murzynki i inne przysmaki po niskich cenach. Czyli dobrze i tanio!
I co dalej? Zachęcam do obejrzenia naszych innych wycieczek, które być może zainspirują Ciebie do działania i odejścia od komputera. Dostępny jest również nasz newsletter, w którym znajdziesz informacje o nowych relacjach i parę innych ciekawostek ze świata turystyki.
Lowell
źródło:
http://pl.wikipedia.org/wiki/Kluki
http://www.moje-morze.pl/kluki.html
Mapy i książki związane z pomorzem:
Gdansk i pomorze wschodnie przewodnik wiedzy i zycia
Pomorze i Bornholm. Przewodnik rowerowy
Pomorze Wschodnie oraz Bornholm
Pomorze Zachodnie oraz Bornholm
Pomorze zachodnie Przewodnik po miejscach ladnych i ciekawych
Pomorze - przewodnik po Polsce
Gdansk od srodka. Kieszonkowy przewodnik
Wybrzeze Baltyku Ustka Darlowo mapa 1:50 000
II Wyprawa pomorska:
Zamek w Bytowie
Skansen w Klukach (pomorze)
Rowokól (pomorze)
Hel
Przyladek Rozewie
Zamek w Krokowej
Kaszubskie Oko
Diabelska Skala
Leba
Zaprzyjaźnione strony:
MUWiT - SKANSEN SŁOWIŃCÓW W KLUKACH
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------















