Jesteś tutaj : STRONA GŁÓWNA / FOTORELACJE / ZAMEK W KROKOWEJ

Zamek w Krokowej

Trasa: Kaszubskie Oko - Żarnowiec - Goszczyno - Krokowa
Data: 03.06.2007r.
Czas: 2h
Uczestnicy: Krystian, Rafał, Lowell

Interaktywna Mapa

Pogoda dla Krokowej

Dojazd

Z kompleksu "Kaszubskie Oko" udajemy się w stronę jeziora Żarnowieckiego. Objeżdżamy je od południowo wschodniej strony. Kierując się w stronę Żarnowca. Docieramy do drogi nr 213, która prowadzi nas prosto do Krokowej. Do Krokowej można się również dojechać drogą nr 218 z Gdańska. Zamek znajduje się przy drodze 218, tuż przed skrzyżowaniem z 213. Zobacz na mapie. Niezastąpiona w takich przypadkach jest nawigacja GPS.

Zamek w Krokowej i jego historia

Krystian przygotował dla nas wiele atrakcji w ramach naszej wizyty. Kolejną z nich jest zamek w Krokowej i smaczna kawa w zamkowej kawiarence. Krokowa jest gniazdem rodowym jednego z najstarszych szlacheckich rodów pomorskich, którego przodek "milites Gneomirus" pojawił się w dokumentach już w 1285 roku. Obecnie na terenie zamku znajduje się hotel, restauracja i muzeum. Sam zamek został odbudowany z inicjatywy Fundacja Europejskie Spotkania Kaszubskie Centrum Kultury Krokowa, której założycielami są Albrechta von Krockowa i były wójta Gminy Krokowa dr. inż. Kazimierza Plocke. Historia zamku jest bardzo interesująca i zawikłana.

1288 i 1292: książę gdańsko-pomorski Mściwój II potwierdza Gniewomirowi Crockau własność Jeldzina, Wysokiej, Krokowej, Minkowic, Glinek.

1300: Biskup włocławski zezwala Piotrowi Krokowskiemu na budowę nowego kościoła w Krokowej, niezależnego od Żarnowca. Piotr Krokowski strasznie przeszkadzał na mszach w Żarnowcu i panny cysterskie poprosiły biskupa o wybudowanie mu osobnego kościoła!

1375-1407: w Krokowej i Jeldzinie panem na włościach jest rycerz Gniewomir, wspomniany po raz pierwszy w 1375 r. jako Gneomyrus domicellus Craccouie. Obdarzony gwałtownym charakterem, w latach 1381-1382 pokutował za zabicie swojego sąsiada, Michała Kunostowica ze Sławoszyna. Jego syn zaginął w 1399 r. biorąc udział w wyprawie na Tatarów, za co Zakon Krzyżacki wypłacił ojcu zadośćuczynienie.

1448: poprzez małżeństwo z Katarzyną, córką wdowy po ostatnim dziedzicu Krokowej, właścicielem dóbr krokowskich został rycerz Jerzy z Wikrowa, podkomorzy wielkiego mistrza Konrada von Erlichshausen. Jerzy z Wikrowa przejmuje nazwisko Krokowskich.

1476-1501: posiadaczem Krokowej jest znany ze swej siły fizycznej Wawrzyniec (Lorke) "Kaszuba" Krokowski, syn Jerzego i dworzanin króla polskiego Jana Olbrachta. Powiększa on posiadłości rodu o Roszczyce, Osieki i Salino. W 1493 został starostą królewskim w Lęborku. Jego brat Jerzy był opatem klasztoru cystersów w Oliwie.

1516: Burmistrz miasta Gdańska Eberhard Ferber po rozprawie przed sądem duchowym o zabór dóbr w Salinie ścina Hansa Krokowskiego, syna Wawrzyńca, a jego głowę wystawia na drągu przed murami miasta.

1536-1599: posiadaczem Krokowej jest Rajnold Krokowski, rycerz, dowódca wojskowy i dyplomata - najwybitniejszy przedstawiciel rodu. Od 1547 r. w służbie króla francuskiego Henryka II, a od 1560 - po powrocie do kraju - na dworze króla polskiego Zygmunta Augusta. Walczył przeciwko Moskalom i Turkom. W roku 1569 walczył we Francji wraz z 1500 własnych żołnierzy po stronie książąt hugenockich, za co otrzymał zaszczytny tytuł marszałka Francji. Wskutek odniesionych ran wycofał się z walk i poświęcił służbie dyplomatycznej. Za obronę Pucka przed napaścią księcia brunszwickiego otrzymał w nagrodę browar w Pucku!

1602: schedę po ojcu przejmuje ostatecznie Ernest, stając się protoplastą linii Krokowskich z Krokowej, która wygasa w roku 1725 wraz ze śmiercią Krzysztofa Krokowskiego, kapitana wojsk polskich.

1772: pierwszy rozbiór Polski. Dziedzic Krokowej, rotmistrz Kaspar Reinhold von Krockow, składa przysięgę wierności królom pruskim.

1782: dobra krokowskie wystawiono na przymusową licytację, do której przystąpił landrat Tczewa Caspar Ludwik von Below i żona Heinricha Joachima Reinholda von Krockow z linii Pieszcza. Licytację wygrała Luiza von Krockow, kupując dobra za 40 650 talarów. Luiza przebudowuje pałac i zakłada wspaniały park krajobrazowy, słynny na całą osiemnastowieczną Europę.

1786: Król pruski Fryderyk nadaje członkom wszystkich linii Krokowskich tytuł hrabiowski.

1791-1792: na zamku w Krokowej przebywa niemiecki filozof Johann Gottlieb Fichte jako nauczyciel domowy dzieci hrabiny Luizy von Krockow.

1803: po śmierci matki dobra w Krokowej przejmuje "szalony graf" - Albert Kaspar Ewald von Krockow. W 1807 traci on znaczną część posiadłości wskutek pruskiej reformy rolnej.

1823: Ciało "szalonego grafa" spoczywa na Pańskim Wzgórzu, wraz z jego koniem i psami. Od tej pory graf codziennie około północy gna na ognistym rumaku, z hordą psów z tyłu, pomiędzy Krokową, Sławoszynem a Minkowicami. Dzieciom zakazuje się psocić i wygłupiać na dworze, "bo przyjedzie szalony graf i...."

1850: Po siedemnastu latach pracy ukończony jest neogotycki kościół parafialny w Krokowej. Autorem projektu, budowniczym i majstrem murarskim jest hrabia Karol Gustaw Adolf von Krockow, który w tym celu zdał egzamin czeladniczy na murarza, a projekt narysował pod wrażeniem paryskiej katedry Notre Dame. Kościół do 1945 roku był protestancki, a pensję pastora ustalała rodzina fundatorów.

1878: Pięcioletni hrabia Döring von Krockow zostaje ostatnim właścicielem zamku i majątku w Krokowej - w sierpniu 1945 roku będzie musiał opuścić swoje strony rodzinne, by nigdy do nich nie powrócić.

1920: Po powrocie Polski nad Morze Bałtyckie rodzina von Krockowów przyjmuje obywatelstwo polskie. Dzieci zdają maturę zarówno w języku niemieckim, jak i polskim.

1939: Wybucha II wojna światowa - jeden z synów Döringa, Reinhold (ur. 1911), walczy w kampanii wrześniowej jako oficer Wojska Polskiego, kończy jednak życie jako oficer Wehrmachtu (1944). Jako oficerowie niemieccy giną też jego bracia Heinrich (1912-1944) i Ulrich (1922-1943). Przy życiu pozostaje jedynie Albrecht (ur. 1913) i Cecylia (ur. 1916).

1945: W zamku siedzibę ma Państwowe Gospodarstwo Rolne i inne instytucje gminne.

Wewnątrz zamku - kawiarnia

Tak jak wspominałem wcześniej, zamek jest obecnie kompleksem hotelowo - restauracyjnym. Osobiście jestem zauroczony wystrojem kawiarni i restauracji. Bardzo miłe miejsce na popołudniową kawę. Odrestaurowane meble, obrazy na ścianach, delikatne światło w tle powoduje uczucie lotnej magii dawnych czasów.

Na zamku znajduje się również parę eksponatów muzealnych, poczynając od starego pieca kaflowego i ciężkiej skrzyni do obrazów przedstawiających przodków rodziny von Krockow.

Interesująca jest historia dwóch braci walczących podczas II Wojny Światowej po przeciwnych stronach.

Dwaj bracia

Z dwóch portretów, które wiszą obok siebie spoglądają bracia - Rajnold i Henryk, synowie hrabiego Döringa, który po pierwszej wojnie, przyjął obywatelstwo polskie, głosząc dumnie, że członkowie jego rodu znowu będą Polakami, jak to w przeszłości nie raz bywało.
Rajnold i Henryk powtarzają niejako dzieje rodu von Krockow, w ich najbardziej tragicznym wymiarze.
Rajnold urodzony w 1911 roku, po studiach w Heideilbergu wrócił do Krokowej by w 1936 roku przejąć po ojcu cały majątek ziemski. Jako obywatel polski zostal powołany do wojska i służył w stopniu podporucznika rezerwy w Pułku Strzelców Konnych w Chełmnie. W 1939 roku brał udział w kampanii wrześniowej, służąc w 8 Pułku Strzelców Pomorskich Brygady Kawalerii pod dowództwem generała Stanisława Grzmota-Skotnickiego.

Po upadku kampanii wrześniowej Rajnold von Krockow dostaje się do niewoli niemieckiej. Trafia do obozu jenieckiego pod Tucholą. Długo musi udowadniać Niemcom kim jest. Do Krokowej wraca w końcu 1939 roku i tam spotyka swojego młodszego o rok brata Henryka w mundurze oficera niemieckiej kawalerii. Nawzajem opowiadają sobie początki wojny. Okazuje się, że na froncie we wrześniu 1939 roku byli tak niedaleko od siebie, będąc jednocześnie przeciwko sobie.

Wkrótce Henryk wyrusza na czele swojego szwadronu na front w okolice Charkowa.

Rajnold pozostaje w Krokowej, zakłada rodzinę, cieszy się synem i córką. Zarządza majątkiem wraz z rodowitym Kaszubą.

Władze niemieckie nie dowierzając byłemu porucznikowi polskiej kawalerii, bacznie śledziły każdy jego ruch. Kiedy w końcu 1943 roku kaszubski rządca majątku miał zostać wysłany na front i tym samy pozostawić żonę i pięcioro dzieci, hrabia Rajnold zaproponował swoją osobę. Wyruszył na front po raz drugi w tej wojnie.

Po odblokowaniu oblężonego Leningradu, broniąc się w Narwi nad zatoką Fińską, ginie 7 kwietnia 1944 roku, wraz z całym pułkiem grenadierów. Nie wiadomo gdzie jest pochowany.

18 sierpnia tego samego roku ginie również major Henryk von Krockow. śmiertelna kula raniła go w Rzężycy na Litwie. Po dwóch dniach ciało przewieziono do Krokowej, gdzie odbyły się uroczystości pogrzebowe. Pochowano go koło kościoła.

Parę zdjęć z parku

Luiza von Krockow w XVIII wieku zakłada wspaniały park krajobrazowy, słynny na całą Europę. Niestety nie wiem jak stan obecny odzwierciedla dawny wygląd. Zamek otoczony jest fosą, którą otaczają piękne ogrody.

I co dalej? Zachęcam do obejrzenia naszych innych wycieczek, które być może zainspirują Ciebie do działania i odejścia od komputera. Dostępny jest również nasz newsletter, w którym znajdziesz informacje o nowych relacjach i parę innych ciekawostek ze świata turystyki.