Jesteś tutaj : STRONA GŁÓWNA / FOTORELACJE / PAŁAC W KROWIARKACH

Pałac w Krowiarkach

Trasa: Moszna - Krowiarki - Bielsko-Biała
Czas: 14.04.2007r.
Uczestnicy: Andrzej, Rafał, Lowell

Dojazd

Miejscowość Krowiarki połozona jest około 12 km od Raciborza, drogą 417 przez Pawłów (zob. interaktywna mapa). My połączyliśmy wycieczkę do pałacu w Krowiarkach ze zwiedzaniem zamku w Mosznej. Zwiedzanie obu obiektów jak najbardziej można połączyć! Przejeźdzając przez pobliskie wioski dotarliśmy do Krowiarek. Na głównym skrzyżowaniu (o ile nie jedynym), jadąc od strony Raciborza należu skręcić w lewo. Mijamy po lewej stronie kościół z 1910 r. pw. Narodzenia NMP. Po kilkuset metrach oczą ukazuje się piękny, lecz zdewastowany Pałac w Krowiarkach. Niezastąpiona w takich przypadkach jest nawigacja GPS.

Historia Pałacu w Krowiarkach.

W roku 1678 w Krowiarkach zostaje wzniesiony zamek z drewna. Właścicielami zamku była rodzina Beess. W 1690 roku zamek przejął Leopold Paczyński. Od 1800 roku właścicielem drewnianego zamku został Graf Strachwitz. W 1826 roku na miejscu poprzedniego drewnianego zamku wzniesiono nowy, tym razem murowany. Kolejne przebudowy zamku miały miejsce w latach 1852-77. Powstał również park okalający pałac. W roku 1846 Mikołaj Strachwitz wznowił budowlę w stylu neogotyckim. W 1842 roku Karol Strachwitz sprzedał wieś rodzinie Gaszynów. W roku 1856 Hugo II Henckel von Donnersmarck poślubił Wandę von Gaschin, a pałac od tej chwili stał się własnością rodu Henckel von Donnersmarck. W 1892 roku pożar trawi północną, drewnianą część pałacu, która zostaje odbudowana i rozszerzone w 1898 roku w stylu secesyjnym. Od 1911 roku zamieszkiwał tutaj Edgar Graf von Henckel-Gaschin, a od 1939 był on własnością Jana II Grafa von Henckel-Gaschin, który w marcu 1945 roku uciekł na rowerze przed wojskami Armii Czerwonej. Obecnym właścicielem jest Adam Koc, który kupił ten obiekt za bezcen w zamian za dokonanie remontu. Obecnie, doprowadził ten obiekt do ruiny, jak również parę innych zabytków w naszym kraju (pałac w Kopicach). Przypuszczam, że znaczna część wyposażenia pałacu trafiła na zachodni rynek. Oczywiście wszystko bezkarnie. Jest to dość duża patologia. W tym roku (2007) pan Koc chciał sprzedać pałac za 5100000.00 zł. Więc na ten temat.

Pałac z zewnątrz.

Powierzchnia pałacu wynosi około 4 000 metrów kwadratowych. Najstarsza część pałacu została zbudowana w stylu neorenesansowy i neobarokowym. Została ona zbudowana na planie prostokąta z ryzalitami (występ z powierzchni muru w elewacji budynku, ożywiający elewację i zwiększający powierzchnię pomieszczeń) na osiach, otynkowana na czerwono. Od frontu ryzalit wydatny, od strony parku ryzalit zamknięty trójboczny, posiada jedno piętro. Nowa część pałacu jest całkowicie murowana w stylu secesyjnym z dwoma piętrami. W narożnikach południowo-wschodnim i północno-zachodnim znajdują się kwadratowe wieże, które posiadają hełmy namiotowe. Pozostałe wieżyczki mają kształty cylindyczny z hełmami stożkowymi. Od frontu znajduje się najwyższa neobarokowa wieża.

Oczywiście spragnieni wrażeń szukamy dostępu do wewnętrznej strony pałacu. Na dzień dzisiejszy jest to pustostan zabity deskami. Przez niektóre można conieco zobaczyć.

Pałac od środka.

Pałac posiada w podziemiach 30 piwnic, które tworzą swoisty labirynt, natomiast na parterze i piętrach znajduje się 115 sal. Właśnie oknem jednej z nich można dostać się do środka. Najbardziej znane sale to sala brunatna, mauretańska, biała, bajkowa. wszystkie były bogato zdobione rzeźbami i malowidłami.

Na dachu....

Dach jest dach łamany, zbudowany z dwóch oddzielonych od siebie gzymsem powierzchni połaci dachowych (masaradowy) z małymi pionowymi okienkami na dachu doświetlającymi poddasze. Dach pokrywa w części starszej eternit, a nowszej blacha.

Neobarokowa wieża.

Ryzalit frontowy wieńczy szczyt ze spływami i niszami, a nad nim znajduje się najwyższa neobarokowa wieża. Czworoboczna wieża, której hełm przechodzi w ośmiobok posiada dwie latarnie. Aby dostać się do wieży, musimy pokonać dość niebezpiecznie wyglądający strych.

Jednak widok z wieży jest niesamowity. Szkoda jedynie, że pałac znajduje się w tak strasznym stanie.

Z wieży można zobaczyć przepiękny niegdyś park.

Park.

Park w stylu angielskim założono w XVII wieku, a gruntownie przekształcono w latach 1852-77. Rozpościera się na 17,5 hektara. Do dzisiaj zachowano układ przestrzenny z osią widokową i polanami, a w drzewostanie można znaleźć wiele gatunków egzotycznych. Nam pozostały pozstałości po zabudowaniach w parku.

Mauzoleum

Mauzoleum usytuowane jest w południowo-wschodnim narożniku parku. Ta neoklasyczna, murowana i potynkowana budowla powstała około 1870 roku na planie krzyża.

Ściany mauzoleum podzielone są pilastrami, a dwa wejścia posiadają portyk czterokolumnowy, który dźwiga belkowanie oraz trójkątny fronton. Budowla nakryta jest kopułą, która podbita jest blachą.

Pochowani:

Ellinor Henckel von Donnersmarck (ur. 1 lutego 1864 - zm. 24 września 1884)

Hugo II Henckel von Donnersmarck (ur. 31 lipca 1832 - zm. 2 kwietnia 1908)

Wanda von Gaschin (ur. 7 grudnia 1837 - 30 września 1908)

Hugo III Henckel von Donnersmarck (ur. 19 lutego 1857 - zm. 11 czerwca 1923)

Sara Henckel von Donnersmarck (ur. 3 lipca 1858 - zm 4 maja 1934)

Karoline Windisch-Grätz (ur. 16 stycznia 1871 - zm. 14 września 1937)

Edgar Henckel von Donnersmarck (ur. 17 lipca 1859 - zm. 14 maja 1939)

Skarb w podziemiach

Na koniec wspomnę o jednym podaniu. "Otóż w Krowiarkach miał niegdyś istnieć drugi zamek. Zapadł się pod ziemię, bo jego mieszkańcy prowadzili grzeszny żywot. Jednak raz w roku, w Niedzielę Palmową, rozsuwa się ziemia i można obejrzeć bogactwa, jakie kryją zaklęte wnętrza zasypanej warowni. Ponoć dotarła tam kiedyś biedna kobieta z dzieckiem. Kiedy w chuście wynosiła klejnoty i monety, jej dziecko siedziało na stosie podziemnych bogactw. W swej zachłanności zapomniała o nim i kiedy za siódmym razem wyszła na powierzchnię z chustą pełną skarbów, ziemia się zamknęła. Zrozpaczona poradziła się proboszcza, jak ratować maleństwo. Duchowny doradził, by dokładnie za rok, w Niedzielę Palmową, udała się w to miejsce i kiedy grunt znów się rozstąpi, ratowała dziecko. Tak też zrobiła. Czekała cierpliwie i została nagrodzona. Dziecko stało pośród złota i trzymało w ręku jabłko. Tym razem nie spoglądała już na zgubne bogactwo, chwyciła potomka i uciekła. Wiedziała, że prawdziwy skarb jest przy niej. Na bajeczne kosztowności zapadłego zamczyska nikt odtąd już nie natrafił".

I co dalej? Zachęcam do obejrzenia naszych innych wycieczek, które być może zainspirują Ciebie do działania i odejścia od komputera. Dostępny jest również nasz newsletter, w którym znajdziesz informacje o nowych relacjach i parę innych ciekawostek ze świata turystyki.