Jesteś tutaj : STRONA GŁÓWNA / FOTORELACJE / PSZCZYNA

Zamek w Pszczynie

Trasa: Bielsko-Biała - Pszczyna - Bielsko-Biała
Data: 24.02.2008r
Czas: 4h
Uczestnicy: Agnieszka, Lowell

Interaktywna Mapa

Dojazd

Tym razem jako środek transportu wybraliśmy pociąg. Bardzo częste połączenia na linii Bielsko-Biała - Katowice powodują, że przez Pszczynę regularnie jeżdżą pociągi. Podróż z Bielska-Białej to około 40 minut. Po dłuższej przerwie w podróżowaniu pociągiem mimowolnie nasuwają się różne spostrzeżenia. Pierwsze związane jest z nowymi pociągami, inwestycją dofinansowaną przez Unię Europejską, komfort podróży trzeba przyznać w takich składach znacznie się poprawił. Drugie spostrzeżenie to dobra praca informatyków aktualizujących rozkład jazdy w internecie , gorzej na tym tle wygląda personel na stacjach PKP, notatki w zeszycie na temat zmiany rozkładu jazdy w dobie szerokopojętej komputeryzacji wyglądaj groteskowo. Wyszło na to, że to Agnieszka informowała Panią w okienku o której jedzie interesujący nas pociąg, bo na rozkładzie takiego nie było. I co ciekawe pociąg przełożony o 50 minut (rozkład internetowy) na stacji w Bielsku-Białej oznaczony jest jako opóźniony o 50 minut. Cieszy jednak fakt, że opóźnienie to spowodowane jest remontami trakcji.

Z dworca PKP w Pszczynie udajemy się w stronę rynku i zamku. Powyżej znajduje się nasza interaktywna mapka, do której warto spojrzeć ;) Idziemy ulicą Kościuszki, a następnie skręcamy w ulicę Chrobrego. Oczywiście niezastąpione są w takich przypadkach urządzenia GPS.

Na rynku w Pszczynie

W niebywałych warunkach pogodowych trafiliśmy na pszczyński rynek. 16 stopni ciepła to typowa temperatura lutego. Lód się topił na powstałym tutaj lodowisku. Sam Rynek jest jednym z największych w południowej Polsce i jednym z najbardziej uroczych na dodatek. Pszczyna zachowała średniowieczny układ przestrzenny z rynkiem, który stanowi jej centrum. Z najciekawszych budynków znajdujących się na rynku, można wymienić: Ratusz, Frykówka (jedna z lepiej zachowanych kamieniczek z 1748 roku, dawna winiarnia), Brama Wybrańców oraz kościoły: katolicki i ewangelicki.

Ratusz w Pszczynie

Ratusz (po prawej stronie na zdjęciu obok) jest neorenesansowym budynkiem usytuowanym północnej części rynku, w bliskim sąsiedztwie budynku zboru ewangelicko-augsburskiego. Już od przeszło trzech wieków jest siedzibą władz miejskich. Budynek powstał prawdopodobnie w roku 1658, taka bowiem widniała data na tablicy w środku ratusza. Tablica ta jednak nie została zachowała do dzisiejszych czasu. W roku 1738 do ówczesnej kamienicy dodano wieżyczkę na której to umieszczono zegar. Dziesięć lat później w Pszczynie wybucha pożar, Ratusz wychodzi obronną ręką. W roku 1861 ma miejsce kolejna rozbudowa, Ratusz został powiększony w głąb działki oraz szyskał dodatkowe piętro. Kształty, które możemy podziwiać obecnie zostały nadane temu obiektowi w czasach międzywojennych. To wtedy uzyskał on kształt neorenesansowy. Ostatnie remonty miały miejsce w roku 1998, zasadniczym zmianą uległa sala secesyjna (nowa kolorystyka). Europejska tradycja powoduje, że nad ratuszem powiewa flaga miejska, a codziennie o godzinie 12.00 rozbrzmiewa hejnał miejski oparty na miejscowej pieśni ludowej:

"Ejże, ejże, dziołchom dziubka dejże dziadu, dziadu, dziaduleńku dziołchom dziubka dejże"

Brama Wybrańców

Inna nazwą tego obiektu jest "Warta", to w tym miejscu pszczyńscy "wybrańcy" (żołnierze do straży, wybierani przez Promnitzów spośród chłopów z podległych im włości) strzegli bezpieczeństwa zamku. Budynek ten powstał w 1687 i jest to najstarsza, zachowana do dziś w niezmienionej formie część kompleksu zamkowego. Wzniesiona została przez budowniczego Consilio Miliusa w miejscu dawnej wartowni z mostem zwodzonym przez fosę. Jak widać na zdjęci do bramy prowadzi kamienny mostek usytuowany ponad dawną fosą. Na szczycie flankowym umieszczono kamienną płytę z herbami właścicieli Pszczyny - Baltazara Promnitza i Emilii Agnieszki Saskiej.

Na bramie wmurowana jest kamienna tablica na której wyryto napis w języku łacińskim:

"OMNIPOTENS COELI, TERRAE PELAGIQVE CREATOR EXCVBIIS POSTES FVLCIAT HOSCE SVIS"

co oznacza:

Wszechmocny nieba, ziemi, morza Twórca niech wartą swoją tejże bramy strzeże"

Co ciekawa do XIX wieku, wzdłuż fosy stał cały szereg innych zabudowań. Między innymi: browar, piekarnia, słodownia. Jednak z niewyjaśnionych mi przyczyn zostały zburzone. Brama Wybrańców prowadzi do kompleksu pałacowo-parkowego.

Zamek w Pszczynie

Przekroczyliśmy progi Bramy Wybrańców , aby wkroczyć na teren zamku. Zamek po remoncie prezentuje się imponująco, wiele pozłacanych elementów, pięknie odrestaurowane rzeźby. Jak podają źródła w zamku mieszczą się najzasobniejsze eksponaty muzeum wnętrz w Polsce. Rafał też to potwierdził;). My niestety nie byliśmy w środku, delektowaliśmy się piękną pogoda i bliska okolicą zamku.

Co ciekawe nie ma dokładnej daty powstania zamku, przyjmuje się, ze powstał on w miejscu piastowskiej warowni z XI lub XII wieku. Pierwsze wzmianki pochodzą z roku 1303. Do dzisiejszego dnia zachowały się w zamku gotyckie piwnice. XVI wiek, nacechowany renesansem, przynosi nam przebudowę zamku. W tym czasie zamek posiada już dwa skrzydła, a jego rzut wpisuje się w trochę zniekształcony prostokąt. Następstwem pożaru z roku 1737 była odbudowa zamku w stylu barokowym. Dobudowane zostało trzecie skrzydło, a sam zamek nabrał regularnych kształtów. Francuski architekt Aleksandr Destailleur w latach 1870 - 1876 dokonuje przebudowy zamku w stylu klasycyzmu francuskiego. Konstrukcja nabiera kształt pałacu.

Obecnie w zamku urządzone jest muzeum wnętrz pałacowych. Szczęśliwym zrządzeniem losu ocalało ponad 80% wystroju wnętrz. Na podstawie przekazanej przez rodzinę książąt Hochberg von Pless dokumentacji fotograficznej odtworzono wnętrza magnackiej rezydencji z przełomu XIX i XX wieku, w tym apartamenty cesarza Niemiec Wilhelma II, który wraz ze swoim sztabem przebywał w zamku w czasie I wojny światowej w latach 1914-1917.

Przed wejście do zamku znajdują się posagi dwóch lwów strzegących wejścia. Jest to dośc popularny motyw w architekturze, w naszych relacjach podobna sytacja miała miejsce przy Moście Łańcuchowym w Budapeszcie.

Park

Oprócz samego zamku, porównywalną atrakcję stanowi kompleks pałacowo-parkowy. Park ma powierzchnię 156 ha i leży wzdłuż rzeki Pszczynianki. Sztucznie utworzone na rzece kanały i stawy dodają dodatkowego uroku. Co ciekawe Park podzielony jest na trzy części: Park Zamkowy, Park Dworcowy, Park Zwierzyniec. Park Zamkowy, który nota bene zwiedzamy, stanowi integralną część parku z rezydencją książęcą, rozpościera się na obszarze 48 ha. Dodatkową atrakcję stanowią wkomponowane w przyrodę zabytkowe elementy architektury: Pawilon herbaciany na wyspie, mosty łukowe, lodziarnia, nekropolia Książąt Anhalt-Köthen z lat 1773 do 1841, groby członków rodu książęcego Hochberg von Pless. Równie imponujące są zabytki przyrody, do który zaliczamy trzy dęby.

My spokojnie przechadzamy się alejami parku, pogoda raczej wiosenna i sprzyjająca takim spacerom. Najpierw udajemy się zabytkowej herbaciarni na wyspie.

Jak można przeczytać na tablicy informacyjnej: "Wybudowany w trzeciej ćwierci XIX wieku pawilon parkowy na rzucie owalu, o cechach klasycystycznych. Powstał na kanwie ponownego zainteresowania kulturą Orientu. Łączy w sobie cechy romantycznej świątyni dumania - "siedziby wyobraźni" z "chinoiserie", czyli pawilonami gdzie przy wyrafinowanym ceremoniale picia herbaty nawiązywano połączenie z otaczająca przyrodą. Na wyspie, wokół pawilonu, pozostało kilka piaskowcowych, nakrytych ośmiobocznymi blatami, niskich stołów, przy których pijano herbatę, w późniejszym okresie, część z nich przekształcono w postumenty dla rzeźb parkowych". Oj musiało być ciekawie w takiej herbaciarni ;)

Następnie udaliśmy się w stronę Lodziarnii grobów Anhaltów. Lodziarnia jest bardzo ciekawym obiektem, jak się okazuje we wnętrzu przechowywano lód wycinany zimą ze stawów. Również powstała w XIX wieku na rzucie ośmioboku jako romantyczny element architektury ogrodowej. Jak donosi źródło, pierwotnie posiadała na szczycie taras dla orkiestry pałacowej.

"Fałszywe" Trzy Dęby wyróżniają się wśród bardzo bogatego drzewostanu, wyrastające z podłoża trzy zrośnięte ze sobą drzewa lub też jedno rozdzielające się na trzy części. Prawdę mówiąc hipotezy te nie zostały zbadane. Osobiście sam dałem się nabrać na te "Trzy Dęby" i błędna informacja długo widniała na stronie, Trzy Dęby znajdują się w tzw.dzikim parku w którym to mieści się pole golfowe i nowa atrakcja w postaci zagrody żubrów.

Wcześniej, znajduje się dróżka prowadząca do grobów Anhaltów. Kimże to byli Ci Anhalci? Anhalt to kraina historyczna w środkowej części Niemiec, część landu Saksonia-Anhalt. Z tych terenów wywodzi się ród książęcy Anhaltów. Na ziemiach pszczyńskich panowali po wojnie siedmioletniej (1756-1763). Pierwszym władcą był Fryderyk Erdmann z rodu Anhalt-Köthen. Najwięcej sławy jednak przynosi urodzona w Szczecinie Zofia Anhalt-Zerbst (kuzynka Fryderyka) to ona wówczas zasiadła jako caryca Katarzyna II na tronie carskim Rosji. W 1846 r. ostatni z rodu, książę Henryk, oddał ziemię pszczyńską swemu siostrzeńcowi, księciu Janowi Henrykowi XI z potężnego rodu magnackiego Hochbergów.

Ostatnie spojrzenie na zamek od strony parku....

Był to bardzo mile spędzony czas, Pszczyna może się podoba, nam przypadła do gustu. Żałujemy jedynie, że nie zwiedziliśmy sal zamkowych. Na pewno będzie następnym raz.

I co dalej? Zachęcam do obejrzenia naszych innych wycieczek, które być może zainspirują Ciebie do działania i odejścia od komputera. Dostępny jest również nasz newsletter, w którym znajdziesz informacje o nowych relacjach i parę innych ciekawostek ze świata turystyki.