Jesteś tutaj : STRONA GŁÓWNA / FOTORELACJE / TENCZYN

Zamek Tenczyn

Trasa: Bielsko-Biała - Rudno - Alwernia - Oświęcim - Bielsko-Biała
Data: 21 .10 2007r.
Czas: 3 h
Uczestnicy: Agnieszka, Rafał, Marek, Lowell

Interaktywna Mapa

Dojazd

Nasza trasa do Rudna, muszę przyznać była dość zagmatwana, na szczęście GPS Marka doprowadził nas do celu. Wspomnę tylko, że z Bielska kierowaliśmy się w stronę Tychów, na autostradę A4. Później równie ciekawie: Trzebinia, Wola Filipowska, Rudno. Zdecydowanie prościej było jechać przez Oświęcim i Alwernie (tak też wracaliśmy). Zamek jest bardzo dobrze widoczny od strony autostrady A4. Jak już znajdziemy się w Rudnie, drogowskazy powinny nas doprowadzić do zamku. Piszę, że powinny, ale można ich nie zauważyć (jeden był przewrócony). Nasza mapka interaktywna przedstawia dość szczegółowo dojazd do zamku. Przed zamkiem znajduje się parking płatny 3zł. Wstęp do ruin zamku jest darmowy. Oczywiście niezastąpione są w takich przypadkach urządzenia GPS.

Zamek w Rudnie (Tenczyn) - śliczne ruinki!

Patrząc na wzgórze zamkowe z parkingu, nawet mimo kiepskich warunków pogodowych, dwa słowa rzucają się na język - śliczne ruinki. Mamy do przejścia jeszcze kawałek od parkingu. Ruiny już nawet nie wydają się ogromne. One po prostu są ogromne i rozległe. Zastanawia nas, jak ten zamek wyglądał oryginalnie, przed Potopem Szwedzkim. Rafał słuszne zauważył, że Szwedzi to nas nieźle urządzili z naszymi zamkami.

Zamek stoi na wzgórzu Tęczno, jak się okazuje wzgórze to jest wygasłym 250 milionów lat temu wulkanem. Fakt ten na pewno potęguje magiczność i niesamowity klimat tego miejsca. Od nazwy wzgórza przyjął również swoją nazwę - Zamek Tenczyn (lub Tęczyn, obie nazwy sa prawidłowe) w Rudnie. Inne podanie mówi, że nazwa Tenczyn pochodzi od imienia córki Tynka Starży. Legenda mówi, że w IX wieku założył osadę Tyniec, a swojej córce Tenczy, zbudował obronna siedzibę, nazwaną od imienia córki - Tenczynem.

Z ciekawostek, można dodać, że ruiny zostały kilkakrotnie wykorzystane przy kręceniu filmów z gatunku płaszcza i szpady. Między innymi stał on się planem filmowym dla: "Rycerzy i Rabusi" oraz "Czarnych Chmur".

Zbudowany jest z kamienia wapiennego, nadaje mu to dodatkowego uroku. Na pewno jest to zasługa Kazimierza Wielkiego, który jak wiemy dokonał rewolucji w budownictwie za swojego panowania. Zamek, można powiedzieć, naturalnie wyrasta z kamienia.

My zbliżamy się do bramy zamku. Jest to brama wjazdowa w formie barbakanu. Tuż za wjazdem znajduje się sień wjazdowa, z otworami strzelniczymi na zewnętrznej stronie muru, długości około 60 metrów. Ruiny długiej sieni sprawiają wrażenie kamiennego labiryntu. Ale trzeba przyznać, że zastosowano bardzo ciekawy wariant obronny. Aby wjechać do zamku trzeba było pokonać ten zabójczy odcinek przedzamcza.

Zbliżamy się do ruin bastei Grunwaldzkiej, która była kilkukondygnacyjna i posiadała otwory strzelnicze. Powoli doświadczamy ogromności tych ruin, niektóre ściany są dość porządnie popękane i grożą zawaleniem w każdej chwili. Wszystko zarośnięte dziką, próbującą dominować przyrodą. Mury zewnętrzne, można powiedzieć, że są całkiem dobrze zachowane. Docieramy do drugiej bastei - Tenczyńskiej.

Kierujemy się w stronę bramy wjazdowej do zamku właściwego. Znajduje się tutaj tzw. wieża bramna zwana Nawojową, myślę, że najbardziej charakterystyczna wieża na zamku, doskonale widoczna i rozpoznawalna z daleka. Na górze widać drewniane schody, prowadzące na najwyższą część wieży. Niestety nie ma możliwości zwiedzenia tej części. Musimy delektować się widokiem z najniższego poziomu.

Po lewej stronie znajdowały się pokoje dla straży. Wchodzimy na dziedziniec. Niegdyś na środku dziedzińca znajdowała się studnia. Została ona jednak zasypana i ciężko doszukać się jakichkolwiek śladów po niej. Kierujemy się do skrzydła mieszkalnego, a w zasadzie piwnicznych ruin. Było to skrzydło reprezentacyjne z XVI wieku. Niestety w środku raczej panuje klimat XXI wieku. Równie ciekawe imprezy, w tym skrzydle, funduje sobie lokalna ludność, robiąc z piwnic niezłą melanżerię. My kierujemy się w stronę kaplicy.

Kaplica znajduje się po prawej stronie wieży Nawajowej, obok niej znajduje się baszta z XV wieku. Nie odpuścimy sobie przyjemności i wejdziemy do środka baszty. Trzeba przyznać, że jest to jedno z ciekawszych miejsc.

Wracamy na dziedziniec i tym razem udajemy się na wyższą kondygnację. Z tego miejsca można podziwiać bardzo ładne panoramy okolicy. Zerkamy również w stronę parkingu, czy aby samochód dalej tam stoi ;). Ta część zamku, można przyjąć, jest dość solidna (bo o dobrym zachowaniu raczej nie mam mowy). Trzeba przyznać, że wiejący lekki wiaterek dodaje uroku.

Od północnej strony, możemy podziwiać najstarszą basztę zamku, tzw. Dorotkę. Została ona wybudowana w XIV wieku. Nazwa "Dorotka" pochodzi od osoby Doroty Tenczyńskiej, która była więziona w tej baszcie, aż do śmierci. Powód? Oddawała się "nieprzystojnym praktykom". Baszta ta jest bardzo dobrze widoczna przy bramie wjazdowej.

Nasze zwiedzanie dobiegło końca, wracamy na podzamcze, jeszcze parę fotek z dalsza i nasz materiał będzie kompletny. Jeśli chodzi o zamek, to martwi nas, że nikt zamkiem tak na prawdę się nie opiekuje i obiekt ten popada w coraz większą ruinę. Może po naszej relacji coś się zmieni, tak jak to miało miejsce w Krowiarkach :).

Historia zamku Tenczyn

Zamek został zbudowany w połowie XIV wieku przez Andrzeja Tęczyńskiego herbu Topór. Jego ojciec Nawój z Morawicy, wcześniej założył tutaj osadę i jak się również przypuszcza, być może rozpoczął budowę zamku. Jest możliwość, że to właśnie on zbudował legendarną "Dorotkę".

W XVI wieku częstymi gośćmi na zamku byli Mikołaj Rej i Jan Kochanowski. Rok 1570 rozpoczyna okres przebudowy zamku, Jan Tęczyński uczynił z rycerskiej warowni, renesansową rezydencję. Wszystko było budowane zgodnie z panującą ówcześnie modą: arkadowe krużganki, attyka na wieży. Ale jak to bywa z modą, szybko przemija. Następny właściciel, również Jan z Tęczyna przebudował zamek w nowoczesną twierdzę bastejową, Powstały nowe fortyfikacje - zwiedzane przez nas basteje. Powstała również nowa kaplica.

Rok 1656, wspomniany na początku "potop szwedzki", twierdza broniła się przed Szwedami z powodzeniem. Perfidni Szwedzi, oprócz grabieży i pożarów, użyli tym razem podstępu. Obiecali obrońcą wolność za kapitulacje. Jednak słowa swojego nie dotrzymali i większość z obrońców twierdzy wymordowali. Rok później opuścili zamek i oczywiście go spalili.

Koniec XVII wieku rozpoczyna częściową odbudowę zamku. Zamek przejęli wówczas Lubomirscy. Następny wiek zmienia tylko właścicieli, najpierw na Sieniawskich, a później na Czartoryskich.

W roku 1768 znowu zagościł na zamku ogień, tym razem od uderzenia pioruna, niszcząc zamek. Twierdza została opuszczona. Ruiny zamku w roku 1787 zwiedzał król Stanisław August Poniatowski. Od roku 1816 właścicielami zamku zostali Potoccy z Krzeszowic. Przeprowadzono parę prac konserwacyjnych. Obecnie ruiny przejęła regionalna fundacja "Polskie Dziedzictwo - Zamek Tęczyński i Region Ziemi Krzeszowickiej". Jak wynika z Oświadczenie nr VI/1/2007 Rady Miejskiej w Krzeszowicach z dnia 29 marca 2007 roku Rada miejska jest zainteresowana odbudową lub trwałym zachowaniem ruin Zamku Tęczyńskich. Cóż to tylko zainteresowanie...

Legendy zamku Tenczyn

"Legenda mówi że podczas księżycowych nocy na wieży Nawojowej pośród płomieni widać postać płaczącej kobiety, słychać też szczęk żelaza. Postać ta znika dopiero gdy zabrzmi dzwon w pobliskim klasztorze. Inna legenda mówi o wielkich skarbach znajdujących się w trzeciej, najgłębszej kondygnacji lochów zamkowych pod dawną kaplicą. Bogactw tych strzegą diabły pod postaciami wielkich psów. Można je wykraść tylko przez 2 dni w roku: nocą w Boże Narodzenie i na Wielkanoc. Należy się jednak wystrzegać cienia tajemniczego rycerza, kt óry nocą krąży po zamku bo kto go ujrzy ten nigdy już nie wraca".

Plan zamku

plan

Źródło: B. Guerquin w "Zamki w Polsce" oraz http://www.zamkipolski.com.pl

A). Zamek górny B). Wieża zwana Dorotka C). Wieża bramna tzw. Nawojowa D). Skrzydła mieszkalne E). Kaplica F). Odtworzenie murów obwodowych G). Krużganki H). Barbakan z wjazdem na zamek I). Przesklepiona galeria wjazdowa J). Bastiony typu puntone

I co dalej? Zachęcam do obejrzenia naszych innych wycieczek, które być może zainspirują Ciebie do działania i odejścia od komputera. Dostępny jest również nasz newsletter, w którym znajdziesz informacje o nowych relacjach i parę innych ciekawostek ze świata turystyki.

Lowell